Myofasciaal therapie

Myofasciale pijn is een veel voorkomende oorzaak van spierpijn en iedere spier in het lichaam kan deze pijn veroorzaken. Myofasciale pijn varieert van een zwaar, zeurend of drukkend gevoel tot een doof of tintelend gevoel, maar kan ook zeer heftig en stekend zijn. Hoewel de klachten voor de patiënt zeer reëel zijn, kan de arts of specialist vaak geen oorzaak vinden. Ook radiologisch onderzoek of bloedonderzoek brengen geen ‘echte ziekten’ aan het licht. Myofasciale pijn wordt door de meeste artsen niet herkend en dus ook niet als zodanig behandeld. Iemand met myofasciale pijn kan daardoor verstrikt raken in een woud van artsen en behandelaars, zonder van de pijn af te komen.

Wat is myofasciale pijn?

Myofasciale pijn is een algemene medische term, om pijn te beschrijven die afkomstig is van de spieren en de spiervliezen . Het begrip ‘myofasciale pijn’ verwijst naar klachten van het bewegingsapparaat, die gepaard gaan met uitstralende pijn en verlies van spierfunctie. De intensiteit van de klachten kan zeer uiteenlopend zijn: van een licht, oncomfortabel gevoel tot een martelende pijn, waardoor iemand niet meer kan functioneren.

Myofasciale pijn wordt veroorzaakt door myofasciale triggerpoints. Het opmerkelijke is dat deze triggerpoints zich vaak op een heel andere plaats bevinden als waar de pijn gevoeld wordt. Wel is het zo dat iedere spier een vast omschreven uitstralingsgebied heeft, waar de myofasciale pijn zich manifesteert. Een speciaal geschoolde therapeut herkent de pijnklachten van de patiënt en kan het betreffende triggerpoint opsporen. Druk op het triggerpoint geeft vaak de voor de patiënt herkenbare uitstralende pijn.

Wat zijn triggerpoints?

Triggerpoints zijn kleine, voelbare verhardingen in een spier, die zeer drukpijn gevoelig zijn. Een spier met een triggerpoint erin is ook zeer pijnlijk bij rekken. Een triggerpoint bestaat uit kleine spiervezels, die vast en verkrampt in elkaar zitten (‘contractieknopen’). Een verzameling van deze knoopjes vormen samen een triggerpoint.

Aanvoer van voedingsstoffen wordt hierdoor moeilijk en afvalstoffen kunnen niet gemakkelijk worden afgevoerd. De bundel van spiervezels waarin het triggerpoint zich bevindt, wordt samengetrokken en is voelbaar als een strakke band in de spier. De spier raakt verkort en slechter doorbloed. In deze toestand zal gebruik van de spier leiden tot uitputting en pijn. De spier raakt hierdoor verzwakt. Andere spieren zullen de taak van de verzwakte spier over gaan nemen. Als dit voortduurt, raken ze overbelast en zullen ook in deze spieren triggerpoints zich ontwikkelen.

Behandeling van myofasciale triggerpoints

Als de pijnklachten in kaart zijn gebracht, gaat de therapeut op zoek naar de spieren die de pijn zouden kunnen veroorzaken. Daarbij wordt gekeken naar spierlengte, spierkracht en de aanwezigheid van triggerpoints. De triggerpoints bevinden zich in een verharde streng in de spier en voelen aan als een plaatselijke verdikking. Druk op het triggerpoint kan zeer pijnlijk zijn en wekt vaak de voor de patiënt herkenbare klachten op. De therapie is gericht op het inactiveren van de myofasciale triggerpoints. De strakke spierstrengen worden losgemaakt, waardoor de spierspanning afneemt. Een zeer snelle, effectieve methode hiervoor is dry needling. Door de behandeling raakt de spier weer helemaal ontspannen en kan de normale spierstofwisseling herstellen. De pijn wordt hierdoor minder. Met rekoefeningen wordt de lengte van de spier genormaliseerd. Waar nodig wordt met bewegingsoefeningen de volledige beweeglijkheid weer bereikt.
Samen met de patiënt wordt gekeken door welke factoren in het dagelijks leven de triggerpoints in stand gehouden worden.

Klachten onderhoudende factoren kunnen zijn:

  • mechanische stress: slechte werkhouding of werkmethoden, eenzijdige belasting maar ook bijvoorbeeld knellende kleding;
  • voeding: bijvoorbeeld vitamine tekort, te hoog alcoholgebruik, roken, slecht eten;
  • bepaalde interne aandoeningen: suikerziekte, schildklierproblemen, orgaanproblemen;
  • psychologische factoren: stress, angst, depressie, niet reële gedachten over de klachten;
  • chronische infecties.